مصاحبهٔ روزنامهٔ قدس دربارهٔ انقلاب فرهنگی

روزنامهٔ قدس در دی‌ماه ۱۳۸۷ مصاحبه‌ای را با حسین کچویان دربارهٔ انقلاب فرهنگی و وظایف شورای‌عالی انقلاب فرهنگی انجام داده است. ظاهراً این مصاحبه هنوز از جانب روزنامه منتشر نشده است. در ادامه متن آن‌را از نظر می‌گذرانید.

حسین کچویان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص عملکرد شورا و انتقاداتی که به آن وارد است، تصریح می‌کند: شورای عالی انقلاب فرهنگی بر مبنای احکام اولیه امام راحل (ره) دو هدف به طور مشخص دارد اولا تحول در نظام دانشگاهی و ثانیا تغییر و تحول در نظام آموزش و پرورش.

وی ادامه می‌دهد: البته بنا به دلایلی توقع دیگری از شورای انقلاب فرهنگی می‌رفت به این معنا که معمولا کسی توجه نداشت که شورا این دو هدف خاص را دارد بلکه هدفی را که همه از انقلاب متوقعند از شورای عالی انقلاب فرهنگی متوقع بودند. زیرا انقلاب ما فرهنگی بود و قرار بود که کل نظام اجتماعی ما به اقتضای این اهداف فرهنگی انقلاب متحول شود اما زمانی که این اتفاق نیفتاد نوعی ارزیابی‌های منفی در مورد شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت گرفت، خصوصا اگر توجه کنید انتقادات بعدی، ناظر به موضوعات فرهنگ عمومی و مهندسی فرهنگی است که مستقیما به مسئله دانشگاهها مربوط نمی‌شود و در رابطه با فرهنگ و گستره عمومی است.

وی با بیان اینکه شورای عالی انقلاب فرهنگی پس از مدتی در زمینه‌های دیگر هم علاوه بر موضوع نظام آموزشی کشور به طور جدی اهداف و مقاصد مشخصی را دنبال نکرد، اظهار می‌کند: این امر درست شبیه همان افت و خیزی است که بعد از جنگ در بسیاری از زمینه‌ها اتفاق افتاد و نیز چرخش‌هایی در حوزه‌های مختلف رخ داد. شورا هم به تناسب همچنانیکه دولت نقش اصلی را در آن داشته و دارند مسیر تحول فرهنگی را دنبال نکرد.

کچویان می‌گوید: شورا سه زمینه کار دارد که تحول آموزش عالی و نظام آموزش و پرورش کشور دو هدف اصلی آن است و مورد سوم به نوعی به آن تحمیل شد.  زمانیکه شورا در زمینه و وظیفه اولیه خود کار را رها کرده نباید توقع داشت که در مهندسی فرهنگی هم کاری کرده باشد.

او اظهار امیدواری می‌کند: ولی خوشبختانه در سال‌های اخیر و تحت هدایت مقام معظم رهبری تحول جدی در شورا اتفاق افتاده، جلسات جدی و موثری نسبت به مسائل مهم داشته‌است چه در زمینه مسائل آموزشی، تحول دانشگاهی و ارتقای فرهنگ عمومی که امید است آن فعالیت‌ها مقداری انتظارات متوجه شورا را پاسخ و انتقادات را کاهش دهد.

وی با اشاره به نقش تاثیرگذار رئیس جمهور به عنوان رئیس شورا خاطرنشان می‌کند: بخش عمده‌ای از مصوبات شورا جنبه اجرایی دارد و قاعدتا رئیس جمهور در شورا موثر است زیرادر رأس شورا بوده و دیدگاههایش بر آن موثر و بعضا حاکم است.

کچویان تصریح می‌کند: مقام معظم رهبری، شورای عالی انقلاب فرهنگی را به عنوان مهمترین شورا در کشور و جایگاهی که فرماندهی فرهنگی کشور در دست اوست، توصیف کردند و دستور العمل‌هایی را برای کار اعضای شورا داده‌اند که در چارچوب‌های مشخص طی چند سال اخیر اقدامات موثری صورت گرفته‌است. برای مثال کمیسیون‌هایی برای تحول در نظام آموزشی در دانشگاهها و مدارس، تدوین نقشه جامع علمی کشور و ترسیم مهندسی فرهنگی تشکیل شده‌است. که برخی از آنها در حال تدوین و تصویب است.

او یادآور می‌شود: مسئله اخیری که در شورا مطرح شد، بحث ساماندهی تبلیغات محیطی شهری بود. طرحی در این زمینه مورد بررسی قرار گرفت که اگر اجرایی شود شرایط نامناسبی که به لحاظ تبلیغات تجاری در اماکن عمومی شهرها وجود دارد، ساماندهی می‌شود.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه مشکل اصلی فرهنگ در کشور، دشواری‌هایی است که در مورد مسائل فرهنگی وجود دارد، ادامه می‌دهد: بخشی از این دشواری‌ها جنبه اجرایی و فنی دارد و بخش دیگر اینکه تغییر فرهنگ کاری دشوار است، اما در هر صورت کارهایی در حال انجام می‌باشد.

وی در خصوص چگونگی تعیین اولویت‌های فرهنگی در مصوبات شورا خاطرنشان می‌کند: معمولا چند مسیر برای این امر وجود دارد اینکه اعضای شورا در صحن علنی، مسائلی را عنوان کرده و بعد از تصویب شورا در روند کاری قرار گیرد، مسیر دیگر اینکه مقام معظم رهبری بر موضوعی تاکید کنند، گاهی هم دستگاهها و نهادهای ذیربط ممکن است که موضوعی را در دستور کار شورا قرار دهند.

کچویان خاطرنشان می‌کند: معیارهای اولویت بندی موضوعات مختلف در شورا، به تصمیمات جمعی اعضای شورا مربوط می‌شود. البته در سال‌های اخیر دبیرخانه شورا اقداماتی را برای نظم بخشیدن به این امور دنبال می‌کند.

این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص محدودیت‌های شورا در مصوبات و نظارت اجرای آنها، اظهار می‌کند: طبیعتا محدودیت در کارهای جمعی وجود دارد به طور معمول هم دولت‌ها تاثیر گذارند چه در جنبه ضغف چه از بعد قوت.  به معنای سانسور و زور محدودیتی در شورا وجود ندارد اما بالاخره دولت‌ها به دلیل تفاوت سلیقه‌ها و رویه هایشان، در بعضی زمینه همکاری کنند یا نکنند.

وی در پاسخ به سئوالی مبنی بر قدرت دیده‌بانی شورا در اجرای مصوبات می‌گوید: شورا در بخش طرح و تصویب کارهای بسیاری کرده اما در بخش اجرا خیلی موفق نبوده زیرا این امر دست نهادهای اجرایی است. در سال‌های اخیر هم اتفاقاتی افتاده که قدرت نظارتی شورا بیشتر می‌شود.

نظر شما